Jant ve Lastik Temizliği
Aracın en çok kir tutan yeri jantlardır. Fren tozu, asfalt katranı, yol tuzu ve yağ hepsi orada birikir. Kaporta pırıl pırıl olsa bile kirli jant aracı bakımsız gösterir. İyi haber şu: jant temizleme işi doğru sırayla yapıldığında yarım saatlik bir iştir ve sonucu gözle görülür.
Aşağıdaki yöntem, evde kova ve hortumla çalışan biri için yazıldı. Basınçlı yıkama makinesi varsa daha hızlı bitirirsin, ama şart değil.
Önce Hazırlık
- Jantlar soğuk olsun. Yolculuktan hemen sonra fren diski ve jant sıcaktır. Sıcak yüzeyde kimyasal anında kurur, leke bırakır. 20-30 dakika bekle.
- Gölgede çalış. Güneş altında su ve köpük hızla kurur.
- Jant tipini bil. Boyalı alüminyum, parlak krom, cilasız (mat) alüminyum, elmas kesim ve çelik jant + kapak farklı davranır. Cilasız ve elmas kesim janlarda asitli ürün kullanma.
Gerekli Malzeme
| Malzeme | Not |
|---|---|
| 2 kova | Biri köpük, biri durulama için |
| pH nötr jant temizleyici | Her jant tipinde güvenli olan tip |
| Lastik/kauçuk temizleyici | Ya da güçlü sabunlu su |
| Yumuşak jant fırçası | Uzun saplı, jant içine giren |
| Sert kıllı lastik fırçası | Sadece lastik yan duvarı için |
| Detay fırçası | Bijon yuvaları ve kolların arası |
| Mikrofiber bez | Kaporta bezlerinden ayrı tut |
| Katran / yapışkan sökücü | Gerekirse |
| Lastik parlatıcı veya koruyucu | Su bazlı olanı tercih et |
Adım Adım Jant ve Lastik Temizliği
- Kaba kiri suyla al. Her tekerleği bol suyla yıka. Jantın iç kısmını, yani kolların arkasını da ıslat. Kuru toz üzerinde fırça çalıştırmak çizik yapar.
- Lastikten başla. Sırayı ters kurmuş gibi görünür ama doğru olan bu. Lastik en kirli parçadır. Yan duvara lastik temizleyici sık, sert fırçayla ovala. Kahverengi köpük çıkacak; bu, yıllardır birikmiş eski parlatıcı ve kir demektir. Temiz köpük çıkana kadar tekrarla.
- Janta temizleyici uygula. Kuru değil, nemli yüzeye sık. Jantın hem yüzünü hem iç kısmını kapla. Ürünü 1-3 dakika beklet, kurumasına izin verme. Fren tozu çözücü ürünler kırmızıya dönüyorsa bu normaldir; demir parçacıklarıyla tepkimeye giriyor demektir.
- Fırçala. Uzun saplı fırçayla iç kısmı süpür. Sonra jant yüzünü, ardından bijon yuvalarını ve kol aralarını detay fırçasıyla temizle. Sabitin dışına baskı uygulama; supap çevresine dikkat et.
- Bolca durula. Kimyasal jantta kalmasın. Kolların arkasına da su tut. Fren kaliperinin üzerinde köpük bırakma.
- Katran ve yapışkan lekelere geç. Durulama sonrası hâlâ siyah noktalar varsa bunlar asfalt katranıdır. Katran sökücüyü beze döküp lekeye bastır, birkaç saniye beklet, sil. Ovalamak yerine çözdür. İşlem sonrası bölgeyi tekrar sabunlu suyla yıka.
- Kurula. Mikrofiberle jant yüzeyini kurut. Kurumaya bırakırsan kireç lekesi kalır. Bijon yuvalarındaki suyu bezin köşesiyle al.
- Koruma uygula. Jant için sprey veya macun tipi koruyucu (jant sealant ya da normal katı boya cilası) ince tabaka sür, kısa süre beklet, mikrofiberle sil. Bu tabaka fren tozunun yüzeye yapışmasını zorlaştırır. Sonraki temizlik iki kat kolay olur.
- Lastiği en son besle. Lastik tamamen kuruduktan sonra koruyucuyu aplikatör süngerine dök, yan duvara eşit yay. Sıkarak değil, sıvazlayarak. Fazlasını bezle al. Direkt lastiğe sprey sıkarsan ürün jant yüzüne ve fren diskine sıçrar.
- Kontrol et. Jant zaten elindeyken lastik yan duvarında çatlak, şişkinlik veya derin çizik olup olmadığına bak. Diş derinliğine ve aşınmanın eşit olup olmadığına da göz at. Bu fırsatı lastik basıncını ölçmek için de kullan; hava kontrolü temizlikten hemen sonra en pratiktir.
Sık Yapılan Hatalar
- Kaporta fırçasıyla jant temizlemek. Jantta biriken metal tozları fırçaya geçer, sonra boyayı çizersin. Jant malzemeleri ayrı kalsın, kovası bile ayrı olsun.
- Asitli ürünü her jantta kullanmak. Güçlü asitli temizleyiciler cilasız, mat ve elmas kesim jantlarda kalıcı matlık, lekelenme ve oksidasyon yapar. Etiketi okumadan sıkma.
- Sıcak jantta çalışmak. Kimyasal yanar, iz bırakır. Bekle.
- Ürünü kurutmak. "Daha çok beklerse daha çok çözer" diye bırakmak hatadır. Kuruyan kimyasal yüzeyde leke bırakır.
- Lastik parlatıcısını dişlere sürmek. Sadece yan duvara. Sırt kısmına gelen kaygan ürün yol tutuşunu bozar.
- Silikon ağırlıklı ucuz parlatıcıya alışmak. Kısa vadede parlatır ama toz çeker ve zamanla lastiği kurutur. Su bazlı koruyucu daha uzun ömürlüdür.
- Basınçlı yıkamayı çok yakından tutmak. Fren balatasını, tekerlek hız sensörü kablosunu ve supap contasını 15 cm'den yakın basınçla vurmak sorun çıkarır.
- Fren tozunu hiç temizlememek. Fren tozu yalnızca kir değil, aşındırıcı metal parçacıklarıdır. Aylarca kalırsa jant yüzeyine gömülür ve o lekeler artık çık