Araç Tesisatını Kontrol Etme
Aracın altındaki küçük bir leke, çoğu zaman büyük bir arızanın ilk habercisidir. Motor yağı, fren hidroliği, yakıt ve soğutucu sıvı; hepsi kapalı devrelerde dolaşır. Bu devrelerde en ufak bir kaçak varsa gözle görülebilir iz bırakır.
Araç tesisat kontrol işi özel bir cihaz istemez. Bir el lambası, temiz bez, eldiven ve yarım saat yeterlidir. Amaç arızayı tamir etmek değil; nerede olduğunu bulmak ve ne kadar acil olduğunu anlamak.
Başlamadan Önce Hazırlık
- Aracı düz ve sert bir zemine park edin. Eğimli yer, sızıntının yönünü şaşırtır.
- Motoru soğutun. Sıcak egzoz ve sıcak hortumlar yakar.
- El frenini çekin, vitesi park veya birinci vitese alın.
- Kontağı kapatın, anahtarı çıkarın. Fanlar bazı araçlarda motor durduktan sonra da çalışır.
- Motor kaputunun altına bakmadan önce zemine karton veya beyaz bir mukavva serin. Damlayan sıvının rengini net görürsünüz.
Sıvıları Renginden Tanımak
| Renk / Kıvam | Muhtemel kaynak |
|---|---|
| Kahverengi–siyah, yağlı | Motor yağı |
| Kırmızı veya pembe, kaygan | Şanzıman veya direksiyon hidroliği |
| Yeşil, turuncu, mavi, tatlımsı kokulu | Soğutucu sıvı (antifriz) |
| Berrak sarı, hafif yağlı, keskin kokulu | Fren hidroliği |
| Uçucu, güçlü benzin/mazot kokusu | Yakıt |
| Renksiz, kokusuz su | Klima kondensi — normaldir |
Adım Adım Kontrol
- Zemini okuyun. Aracı çekin, park ettiği yere bakın. Leke varsa yerini not edin: ön sol, orta, arka sağ. Bu bilgi kaynağı yarı yarıya daraltır.
- Kaputu açın, genel görünüme bakın. Toz eşit dağılmış mı? Bir bölgede toz yağla karışıp çamur gibi olmuşsa sızıntı oradadır. Temiz ve parlak bir nokta da şüpheli; sıvı tozu yıkamış olabilir.
- Yağ tesisatını izleyin. Motorun üst kapak contası, yağ filtresi çevresi, yağ çubuğu yuvası ve kartel tapasına bakın. Yağ filtresi elle sıkılıyorsa gevşemiş olabilir. Yağ değişimi sonrası ilk günlerde bu bölge özellikle kontrol edilir.
- Soğutma hortumlarını sıkın. Motor soğukken her hortumu elinizle avuçlayın. Sağlam hortum diri ve esnektir. Yumuşayıp lastik gibi çöküyorsa veya çatlak sesi çıkarıyorsa değişmelidir. Kelepçe çevresindeki beyaz-yeşil kabuk, kuruyup kalmış antifriz izidir.
- Radyatör ve genişleme kabını inceleyin. Petek yüzeyinde nemli çizgi, kabın yan duvarında çatlak, kapak lastiğinde sertleşme arıyorsun. Seviye sürekli düşüyorsa ve dışarıda iz yoksa iç kaçak olabilir; bu servis işidir.
- Fren tesisatını takip edin. Motor bölmesindeki fren hidroliği deposundan başlayın. Depo gövdesi ve kapağı kuru olmalı. Ardından her tekerleğe gidin: metal boruların lastik hortuma bağlandığı yeri, kaliper arkasını ve iç lastik yüzeyini kontrol edin. Fren hidroliği boyayı kaldırır, dokunduğu yüzeyi mat yapar.
- Lastik fren hortumlarını bükün. Hafifçe kıvırın. Yüzeyde ince çatlaklar, balonlaşma veya şişme varsa hortum ömrünü tamamlamıştır. Fren pedalı yumuşadıysa ilk şüpheli burasıdır. Pad kalınlığını ölçerken bu kontrolü de aynı anda yapmak zaman kazandırır.
- Yakıt hattına bakın. Aracın altına eğilin, deponun önünden motora doğru giden hatları izleyin. Rakor ve kelepçe noktaları kritik. Yakıt kaçağı çoğu zaman ıslaklık bırakmaz; buharlaşır ve tozu koyulaştırır. Burada koku en güvenilir işarettir. Benzin kokusu alıyorsanız motoru çalıştırmayın, sigara yaklaştırmayın.
- Motoru çalıştırıp tekrar bakın. Basınç altında sızıntı belirginleşir. Kaputu açık tutup rölantide iki üç dakika bekleyin. Hareketli parçalara, kayışa ve fana elinizi yaklaştırmayın. Damlama sesi, ıslık ve buhar arıyorsunuz.
- Test sürüşü sonrası son kontrol. Kısa bir tur atın, park edin, on dakika bekleyin. Alttaki kartona bakın. Yeni damla varsa yerini işaretleyin, hangi hizada olduğunu ölçün.
- Kayıt tutun. Telefonla fotoğraf çekin, tarih ve kilometre yazın. Bir hafta sonra aynı yerin fotoğrafını tekrar alın. Sızıntı büyüyor mu, sabit mi? Karar bu karşılaştırmayla verilir.
Aciliyet Sıralaması
- Hemen durdurun: Fren hidroliği kaçağı, yakıt kaçağı, motordan fışkıran yağ.
- Günler içinde çözün: Soğutucu sıvı sızıntısı, yumuşamış hortum, dizeldeki nemli rakor.
- Takibe alın: Contadan çok yavaş terleyen yağ, kuru kabuk halinde eski izler.
Sık Yapılan Hatalar
- Klima suyunu kaçak sanmak. Yazın ön yolcu tarafına damlayan berrak su normaldir.
- Sıcak motorda hortum sıkmak. Yanık ve fışkırma riski var. Mutlaka soğutun.
- Motoru deterjanla yıkayıp sonra bakmak. İzler silinir, kaynağı bulamazsınız. Önce inceleyin, sonra temizleyin.
- Sadece seviyeye bakmak. Seviye normal görünse de yavaş kaçak sürüyor olabilir. Fiziksel iz aranır.
- Fren hidroliği deposunu açık bırakmak.